Bạn có tưởng tượng một ngày hội nơi con trẻ không chỉ chơi đùa, mà còn hóa thân thành nhà khoa học nhí, kỹ sư tài ba hay nghệ sĩ sáng tạo?
Đó chính là không khí của một ngày hội STEAM mầm non – sự kiện giáo dục đặc biệt giúp bé khám phá thế giới qua 5 lăng kính: Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Nghệ thuật và Toán học.
Nhiều phụ huynh lo lắng làm sao chuẩn bị cho con trước thời đại AI, và thường lầm tưởng “học” là phải ngồi yên. Nhưng thực tế, trẻ mầm non học tốt nhất khi được “làm” và trải nghiệm bằng mọi giác quan.
Bài viết này, đúc kết từ kinh nghiệm của VNSEA, sẽ là cẩm nang toàn diện giúp phụ huynh hiểu rõ:
- Ngày hội STEAM mầm non chính xác là gì?
- Vì sao nó là hoạt động không thể thiếu cho sự phát triển của trẻ?
- Bên trong một ngày hội có những hoạt động hấp dẫn nào?
- Cách tổ chức một ngày hội thành công.
Khác với một buổi văn nghệ hay ngày hội thể thao, ngày hội STEAM mầm non không chỉ là một sự kiện vui chơi đơn thuần. Đây là một chương trình giáo dục được thiết kế bài bản, có chủ đích, nơi 5 yếu tố cốt lõi được lồng ghép khéo léo:
- Science (Khoa học): Trẻ quan sát, đặt câu hỏi “Tại sao?”.
- Technology (Công nghệ): Trẻ sử dụng công cụ, dù là đơn giản nhất (kéo, kính lúp, iPad).
- Engineering (Kỹ thuật): Trẻ thiết kế, xây dựng, giải quyết vấn đề (“Làm sao để nó không đổ?”).
- Arts (Nghệ thuật): Trẻ sáng tạo, thể hiện ý tưởng, làm đẹp cho sản phẩm.
- Math (Toán học): Trẻ đo lường, đếm, nhận diện hình dạng.
Mục tiêu cốt lõi của ngày hội steam cho trẻ mầm non không phải để “nhồi nhét” kiến thức, mà là để “khơi gợi” sự tò mò vô hạn. Thay vì nghe cô giảng “nước bốc hơi”, trẻ sẽ tự tay làm thí nghiệm và reo lên khi thấy điều kỳ diệu xảy ra.
Đây chính là bản chất của “học thuật trải nghiệm” – giúp trẻ không còn sợ hãi các môn khoa học, mà thấy chúng gần gũi, thú vị như một cuộc phiêu lưu.
Phân biệt nhanh Ngày hội STEM và STEAM mầm non: Chữ “A” (Arts) thay đổi mọi thứ
Chắc hẳn nhiều phụ huynh đã nghe đến STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán học). Vậy ngày hội stem mầm non khác gì với STEAM?
Sự khác biệt nằm ở chữ “A” (Arts – Nghệ thuật).
Với kinh nghiệm (Experience) của chúng tôi tại VNSEA, chữ “A” không chỉ là vẽ tranh, hát múa. Ở bậc mầm non, Nghệ thuật chính là “chất xúc tác” biến các khái niệm STEM khô khan trở nên mềm mại và dễ tiếp cận.
- Nó là cầu nối cho sự sáng tạo. Trẻ không chỉ xây một cây cầu (Engineering), mà còn muốn “tô màu” cho cây cầu đó thật đẹp (Art).
- Nó là phương tiện để thể hiện. Trẻ làm thí nghiệm (Science) và dùng đất nặn (Art) để nặn lại quá trình đó.
- Nó phát triển toàn diện cả hai bán cầu não: Logic (STEM) và Sáng tạo (Art).
Vì vậy, ở lứa tuổi mầm non, một chương trình ngày hội STEAM mầm non luôn được ưu tiên hơn, vì nó nuôi dưỡng một tâm hồn phong phú song song với một tư duy sắc bén.
5 Lợi ích “Vàng” của Ngày hội STEAM cho trẻ mầm non mà phụ huynh nên biết
Tại sao VNSEA và các chuyên gia giáo dục sớm hàng đầu thế giới luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của hoạt động này? Vì 5 lợi ích vàng sau đây sẽ là hành trang vô giá cho tương lai của trẻ:
1. Kích thích tư duy phản biện và kỹ năng giải quyết vấn đề
Trong các hoạt động STEAM, không có “đáp án đúng” duy nhất. Trẻ phải liên tục “thử và sai”.
- Ví dụ: Khi thuyền giấy bị chìm, trẻ không bỏ cuộc. Trẻ sẽ tự đặt câu hỏi: “Tại sao thuyền chìm?”, “Làm sao để nó nổi?”, “Hay là mình gấp mép thuyền cao hơn?”.
- Lợi ích: Đây chính là nền tảng của tư duy phản biện. Trẻ học cách phân tích vấn đề, đưa ra giả thuyết và tự tìm giải pháp. Đây là kỹ năng “vua” mà không AI nào có thể thay thế.
2. Nuôi dưỡng óc sáng tạo và trí tưởng tượng không giới hạn
Chữ “A” (Art) trong STEAM trao cho trẻ quyền được tự do. Không có ý tưởng nào là “sai” hay “xấu”.
- Ví dụ: Cùng một đống vật liệu tái chế, có trẻ xây lâu đài, trẻ khác lại làm tàu vũ trụ.
- Lợi ích: Trẻ được khuyến khích suy nghĩ “vượt ra ngoài chiếc hộp”, tự tin thể hiện cá tính riêng. Trí tưởng tượng là cội nguồn của mọi phát minh vĩ đại.
3. Xây dựng nền tảng sớm về Khoa học và Công nghệ
Chúng tôi hiểu nhiều phụ huynh lo lắng khi thấy các thuật ngữ Khoa học, Công nghệ. Nhưng STEAM mầm non không làm điều đó.
- Ví dụ: Trẻ không học định luật Newton. Trẻ chơi với “vật chìm vật nổi” và tự hiểu rằng có vật nặng, vật nhẹ. Trẻ không học lập trình, trẻ chơi với robot BeeBot và hiểu rằng “mũi tên này là đi thẳng”.
- Lợi ích: Giúp trẻ thấy khoa học ở xung quanh mình (trong giọt nước, cái cây), tạo ra niềm yêu thích tự nhiên, xóa bỏ nỗi sợ hãi với các môn học “khó nhằn” sau này.
4. Phát triển kỹ năng vận động tinh và vận động thô
STEAM là “học bằng tay”.
- Lợi ích: Các hoạt động như xé, dán, cắt, xâu hạt… rèn luyện “vận động tinh” (sự khéo léo của ngón tay), trực tiếp kích thích phát triển trí não. Các hoạt động như xây mô hình lớn, chạy đi lấy vật liệu… phát triển “vận động thô”, giúp trẻ khỏe mạnh và giải phóng năng lượng.
5. Tăng cường kỹ năng xã hội: Giao tiếp, hợp tác và làm việc nhóm
Hầu hết các dự án STEAM đều cần làm việc nhóm.
- Ví dụ: Để xây một “thành phố” từ thùng carton, một mình trẻ không thể làm được. Các con phải học cách thảo luận (“Chúng mình xây nhà ở đâu?”), phân công (“Bạn A đi lấy băng dính, bạn B cắt cửa nhé”), và tôn trọng ý kiến của nhau.
- Lợi ích: Trẻ học cách giao tiếp, thương lượng và lãnh đạo từ rất sớm, xây dựng nền tảng cho trí tuệ cảm xúc (EQ).
“Bí Kíp” Tổ Chức Các Hoạt Động Trong Ngày Hội STEAM Trường Mầm Non
Đây là phần “thực đơn” hấp dẫn nhất mà phụ huynh luôn tò mò. Một ngày hội STEAM trường mầm non thường được chia thành 5 trạm trải nghiệm. Dưới đây là các ý tưởng chi tiết, được bổ sung “Mẹo chuyên gia” từ VNSEA để tăng hiệu quả giáo dục.
Trạm S (Science – Khoa học): Những nhà thám hiểm tí hon
Mục tiêu: Khơi gợi sự tò mò, rèn kỹ năng quan sát và đặt câu hỏi “Tại sao?”.
- Hoạt động: Núi lửa phun trào
- Trải nghiệm: Trẻ tự tay trộn baking soda (kiềm), giấm (axit) và màu thực phẩm.
- Học được gì: Hiểu về phản ứng hóa học cơ bản, sự tạo ra khí CO2 (sủi bọt).
- Câu hỏi gợi mở: “Con thấy gì xảy ra?”, “Nếu chúng ta cho thêm giấm thì sao?”, “Tại sao nó lại phun lên?”.
- Hoạt động: Sự kỳ diệu của màu sắc
- Trải nghiệm: Thí nghiệm hoa cải đổi màu (cắm hoa vào nước màu) hoặc pha màu từ 3 màu cơ bản.
- Học được gì: Hiểu về sự mao dẫn (nước di chuyển trong thân cây), sự pha trộn màu sắc.
- Mẹo từ VNSEA: Hãy để trẻ tự dùng ống nhỏ giọt (pipette) để pha màu. Việc này rèn luyện vận động tinh cực tốt.
- Hoạt động: Vật chìm vật nổi
- Trải nghiệm: Chuẩn bị một chậu nước và các vật (lá cây, sỏi, xốp, kẹp giấy…).
- Học được gì: Khái niệm cơ bản về trọng lượng riêng, lực đẩy.
- Câu hỏi gợi mở: “Trước khi thả vào, con đoán xem vật này chìm hay nổi?”, “Tại sao con nghĩ vậy?”.
Trạm T (Technology – Công nghệ): Bé làm quen với công cụ
Mục tiêu: Giúp trẻ hiểu “công nghệ” là công cụ giúp con người, và học cách sử dụng chúng.
- Hoạt động: Lập trình cơ bản với Robot
- Trải nghiệm: Sử dụng robot giáo dục mầm non (như BeeBot, Codey Rocky…). Trẻ bấm các nút lệnh (tiến, lùi, rẽ) để robot đi đến đích.
- Học được gì: Khái niệm cơ bản về mệnh lệnh, thuật toán (làm theo thứ tự).
- Mẹo từ VNSEA: Đừng chỉ cho trẻ bấm lung tung. Hãy đặt mục tiêu: “Làm sao để robot đi từ A đến B?”.
- Hoạt động: Nhà nhiếp ảnh gia nhí
- Trải nghiệm: Trẻ dùng máy tính bảng (iPad) hoặc máy ảnh đơn giản để chụp lại các hoạt động khác.
- Học được gì: Học cách sử dụng công cụ, góc nhìn, lưu giữ khoảnh khắc.
Trạm E (Engineering – Kỹ thuật): Những kiến trúc sư tài ba
Mục tiêu: Rèn luyện tư duy thiết kế, kỹ năng giải quyết vấn đề (“Làm sao cho nó hoạt động?”).
- Hoạt động: Xây tháp cao nhất
- Trải nghiệm: Xây tháp từ các vật liệu “lạ” như que kem, kẹo dẻo, ống hút, hoặc mỳ spaghetti.
- Học được gì: Hiểu về trọng tâm, kết cấu (chân đế phải rộng), sự cân bằng.
- Mẹo từ VNSEA: Hãy để trẻ thất bại! Khi tháp đổ, đừng vội làm giúp. Hãy hỏi: “Con nghĩ tại sao nó đổ?”, “Lần sau mình làm gì khác đi?”. Khoảnh khắc trẻ tự sửa lỗi là lúc tư duy kỹ thuật được hình thành.
- Hoạt động: Thiết kế cầu chịu lực
- Trải nghiệm: Dùng giấy, băng dính, ống hút để làm một cây cầu bắc qua 2 điểm. Thử đặt các vật (tẩy, xe ô tô nhỏ) lên xem cầu chịu được không.
- Học được gì: Hiểu về kết cấu chịu lực (hình tam giác, gấp nếp).
Trạm A (Arts – Nghệ thuật): Xưởng sáng tạo không giới hạn
Mục tiêu: Thúc đẩy trí tưởng tượng, thể hiện cảm xúc và tăng tính thẩm mỹ.
- Hoạt động: Vẽ tranh từ vật liệu thiên nhiên
- Trải nghiệm: Dùng lá cây, cành khô, sỏi, hoa… để dán và tạo thành bức tranh.
- Học được gì: Cảm nhận vẻ đẹp tự nhiên, sự sáng tạo không giới hạn.
- Hoạt động: Âm nhạc từ vật tái chế
- Trải nghiệm: Làm trống từ lon sữa, làm đàn guitar từ hộp giấy và dây thun.
- Học được gì: Hiểu về âm thanh (vật liệu khác nhau, âm thanh khác nhau), tiết tấu.
- Hoạt động: Nghệ thuật “Nhuộm” vải (Tie-dye)
- Trải nghiệm: Dùng dây thun buộc áo/khăn và nhỏ màu thực phẩm để tạo ra các hoa văn độc đáo.
- Học được gì: Sự ngẫu hứng của màu sắc, tính độc bản “1-0-2”.
Trạm M (Math – Toán học): Những con số vui nhộn
Mục tiêu: Giúp trẻ thấy Toán học ở khắp mọi nơi, không chỉ là con số trên giấy.
- Hoạt động: Đo lường và cân đong
- Trải nghiệm: Dùng cốc đo lường để đong nước, dùng cân thăng bằng để cân các vật (cân xem 5 hòn sỏi nặng bằng bao nhiêu viên bi?).
- Học được gì: Khái niệm về nhiều-ít, nặng-nhẹ, thể tích.
- Hoạt động: Phân loại theo dấu hiệu
- Trải nghiệm: Đổ một rổ lẫn lộn cúc áo, hạt… Yêu cầu trẻ phân loại theo màu sắc, kích thước, hoặc hình dạng.
- Học được gì: Kỹ năng nhận diện, phân nhóm (nền tảng của logic).
- Hoạt động: Mua sắm giả lập
- Trải nghiệm: Dựng một “siêu thị” với các món hàng có giá (1 đồng, 2 đồng). Trẻ được phát “tiền” giả để đi mua sắm.
- Học được gì: Học đếm, phép cộng trừ đơn giản, giá trị của tiền.
7 Bước then chốt xây dựng chương trình ngày hội STEAM mầm non thành công
Phần này đặc biệt hữu ích cho các nhà trường, và cũng giúp phụ huynh hiểu được sự chuyên nghiệp trong khâu tổ chức. Để một ngày hội thành công, “vui” là chưa đủ, mà phải “sâu” về giáo dục.
- Bước 1: Lựa chọn Chủ đề (Theme) xuyên suốt
- Việc cần làm: Chọn một chủ đề hấp dẫn (Ví dụ: “Du hành vũ trụ”, “Nông trại vui vẻ”, “Đại dương xanh”).
- Tại sao: Chủ đề biến các hoạt động rời rạc thành một câu chuyện, giúp trẻ nhập tâm và kết nối kiến thức tốt hơn (Ví dụ: Trạm Khoa học sẽ là “Pha chế dung dịch ngoài hành tinh”, trạm Kỹ thuật là “Xây tàu vũ trụ”).
- Bước 2: Thiết kế các trạm trải nghiệm cân bằng 5 yếu tố
- Việc cần làm: Đảm bảo ngày hội có đủ S-T-E-A-M, độ khó vừa sức, thời gian mỗi trạm hợp lý (15-20 phút).
- Bước 3: Đào tạo nhân sự – “Người gợi mở” (Facilitator)
- Việc cần làm: Giáo viên không “làm hộ”, không “giảng bài”.
- Tại sao: Đây là bước quan trọng nhất. Giáo viên phải được đào tạo để trở thành người đặt câu hỏi, khơi gợi sự tò mò, chỉ hỗ trợ khi trẻ thực sự bế tắc.
- Bước 4: Chuẩn bị học liệu và không gian
- Việc cần làm: Ưu tiên vật liệu tái chế, an toàn, không gian mở, trang trí kích thích thị giác.
- Bước 5: Truyền thông hiệu quả đến phụ huynh
- Việc cần làm: Gửi thư mời, giải thích rõ ý nghĩa ngày hội (giống như bài viết này).
- Tại sao: Để phụ huynh hiểu và đồng hành. Tuyệt vời nhất là mời phụ huynh cùng tham gia trải nghiệm với con.
- Bước 6: Quản lý rủi ro và An toàn tuyệt đối
- Việc cần làm: Kiểm tra kỹ vật liệu (không độc, không sắc nhọn), giám sát liên tục, có khu vực sơ cứu. Đây là ưu tiên số 1 của VNSEA.
- Bước 7: Đánh giá và Trưng bày sản phẩm
- Việc cần làm: Mỗi trẻ đều phải có sản phẩm mang về. Tổ chức một “Góc triển lãm” cuối ngày.
- Tại sao: Trẻ cần được tự hào, được giới thiệu “Đây là robot con làm!”. Đây là phần thưởng lớn nhất củng cố sự tự tin của trẻ.
Ngày hội STEAM mầm non không chỉ là một sự kiện, đó là một khoản đầu tư cho tương lai
Tóm lại, một ngày hội STEAM mầm non được tổ chức bài bản mang lại lợi ích kép: Vừa là một kỷ niệm tuổi thơ đáng nhớ, vừa là một khoản đầu tư nghiêm túc cho các kỹ năng của thế kỷ 21: Tư duy phản biện, Sáng tạo, Hợp tác và Kỹ năng Công nghệ.
Trong bối cảnh năm 2025 đầy biến động, thay vì cho con học chữ sớm, hãy cho con được trải nghiệm sớm. Hãy chủ động hỏi nhà trường của con về các chương trình STEAM, và ưu tiên lựa chọn một môi trường giáo dục thật sự trân trọng trải nghiệm thực tế.
VNSEA: Đồng hành cùng nhà trường kiến tạo những trải nghiệm STEAM đột phá
VNSEA tự hào là đơn vị tiên phong tại Việt Nam cung cấp các giải pháp giáo dục STEM/STEAM toàn diện cho nhà trường và phụ huynh.
Chúng tôi hiểu rằng việc tổ chức một chương trình ngày hội STEAM mầm non quy mô, chuyên nghiệp và đúng tinh thần giáo dục là một thách thức. Đừng để sự phức tạp trong khâu tổ chức làm cản trở cơ hội phát triển của trẻ.
Tham khảo thêm: Ngày Hội STEM – Khơi Nguồn Sáng Tạo cho trẻ: Đột Phá Cùng VNSEA
VNSEA cung cấp giải pháp trọn gói:
- Tư vấn chiến lược, lên kịch bản chủ đề (theme) độc đáo.
- Thiết kế và cung cấp học liệu, giáo cụ chuyên biệt cho từng trạm.
- Đào tạo giáo viên (Facilitator) chuyên sâu.
- Thiết kế và thi công phòng học STEAM (STEAM Lab) đạt chuẩn.
Hãy liên hệ ngay với VNSEA để nhận bộ giải pháp tư vấn toàn diện và biến ý tưởng về một ngày hội STEAM trong mơ thành hiện thực.
Thông tin liên hệ
- Hotline: 0971 904 499 hoặc 0978 291 429
- Email: info@vnsea.edu.vn
- Website: https://vnsea.edu.vn
- Facebook: https://www.facebook.com/vnsea.edu
